Bydgoskie centrum JATEC wzmacnia NATO doświadczeniami z Ukrainy
23 projekty w 2026 roku będzie realizować JATEC, Centrum Analiz, Szkolenia i Edukacji NATO-Ukraina działające w Bydgoszczy. Placówka przekłada doświadczenia ukraińskich żołnierzy z frontu na konkretne rekomendacje dla Sojuszu Północnoatlantyckiego.
"Dostajemy informacje bezpośrednio z Ukrainy i przekładamy je na rekomendacje dla NATO: co działa, co nie działa i co trzeba zmienić" - wyjaśnia Piotr Wojtas, rzecznik JATEC. Centrum działa w ścisłej współpracy z ukraińskimi żołnierzami, wykorzystując ich frontowe doświadczenia dla wzmocnienia całego Sojuszu.
Nowoczesna wojna bez granic
Współczesny konflikt, jak podkreślają analitycy z Bydgoszczy, radykalnie różni się od wojen sprzed dekad. "Nie ma już linii frontu. Jest strefa frontu. Drony wszystko widzą, są w stanie atakować zarówno pojedynczych żołnierzy, jak i bardzo drogi sprzęt" - tłumaczy rzecznik JATEC.
Wszechobecność bezzałogowców sprawia, że nawet podstawowe zadania, takie jak ewakuacja rannych, stają się ogromnym wyzwaniem. Centrum poszukuje innowacyjnych rozwiązań dla ratowania życia żołnierzy w nowych warunkach bojowych.
"Przez to, że drony są wszędzie, bardzo ciężko ewakuować ludzi rannych z pola bitwy. Dlatego poprosiliśmy innowatorów o pomysły, jak przedłużyć życie rannego żołnierza na miejscu i umożliwić sprawną ewakuację" - dodaje Wojtas.
Unikalne centrum analiz
W JATEC pracują głównie doświadczeni analitycy z NATO i innych organizacji międzynarodowych. Ich misją jest zbieranie informacji, analiza oraz wskazywanie kierunków rozwoju dla całego Sojuszu.
Planowane 23 projekty na 2026 rok obejmują pełen przekrój współczesnego konfliktu zbrojnego. "JATEC jest unikalne, bo mówimy tu jednocześnie o wojskowych i cywilnych aspektach wojny" - podkreśla rzecznik centrum.
Spektrum działań obejmuje odporność społeczeństwa cywilnego, logistykę, zabezpieczenie działań wojskowych oraz operacje w strefie frontu. Wszystkie projekty bazują na doświadczeniach wyniesionych bezpośrednio z wojny w Ukrainie.
Wiedza dla NATO, wsparcie dla Ukrainy
Centrum pełni podwójną rolę: dostarcza NATO aktualną wiedzę o współczesnej wojnie oraz aktywnie pomaga Ukrainie w rozwiązywaniu konkretnych problemów zgłaszanych z frontu.
"Ukraina mówi wprost: jest problem, którego nie da się rozwiązać istniejącym sprzętem czy procedurami. I wtedy my uruchamiamy naszą sieć" - wyjaśnia rzecznik JATEC.
Centrum współpracuje z Dowództwem ds. Transformacji NATO w Norfolk, think tankami, uczelniami, startupami i środowiskiem innowatorów w krajach Sojuszu. "Chodzi o to, żeby NATO nie musiało tych samych lekcji odrabiać samodzielnie" - podkreślają przedstawiciele centrum.
Konkretne sukcesy
Namacalnym sukcesem Centrum są efekty wyzwań innowacyjności. W marcu zeszłego roku ogłoszono wyzwanie dotyczące bomb szybujących. Już 7 listopada konkretny dron opracowany w ramach tego projektu zniszczył Shaheda w Ukrainie.
"Efekty widać i staramy się robić tak, żeby te wyzwania adresowały prawdziwe problemy dzisiejszego pola walki" - podsumowuje Piotr Wojtas.