ORP Błyskawica kończy 90 lat. Legenda polskiej floty wciąż dumnie nosi biało-czerwoną banderę

Dokładnie 90 lat temu, 1 października 1936 roku, w angielskim Cowes zwodowano niszczyciel ORP „Błyskawica”. Ta okrągła rocznica chrztu i wodowania legendarnego okrętu to doskonała okazja, by przypomnieć jego niezwykłą historię. W czwartek na pokładzie jednostki w Gdyni odbędą się uroczyste obchody, w tym podniesienie bandery i wielka gala banderowa.

Chrzest i wodowanie w cieniu historii

Ceremonia chrztu i wodowania słynnego okrętu odbyła się w stoczni J. Samuel White & Co Ltd. w angielskim Cowes na wyspie Wight. Matką chrzestną jednostki została hrabina Cecylia Raczyńska, żona Edwarda Raczyńskiego, wybitnego dyplomaty, ambasadora Rzeczypospolitej w Londynie, a później prezydenta RP na uchodźstwie. Niewiele ponad dwa miesiące wcześniej w tej samej stoczni zwodowano bliźniaczy niszczyciel ORP „Grom”. Oba okręty należały wówczas do najnowocześniejszych i najsilniejszych jednostek swojej klasy na świecie, stanowiąc dumę polskiej floty.

Wojenna służba pełna chwały i poświęcenia

W obliczu bezpośredniego zagrożenia wybuchem wojny „Błyskawica” wraz z „Gromem” oraz starszą „Burzą” została skierowana do Wielkiej Brytanii. „Grom” zatonął 4 maja 1940 roku po zbombardowaniu w norweskim fiordzie Rombaken, natomiast „Błyskawica” przetrwała wszystkie wojenne zagrożenia, stając się symbolem niezłomności polskiego ducha.

Okręt brał udział w operacjach na Morzu Północnym i Atlantyku, uczestniczył w kampanii norweskiej oraz ewakuacji wojsk alianckich z Dunkierki. Bronił także Cowes przed nalotami Luftwaffe, operował na Morzu Śródziemnym, wspierając Maltę i działania inwazyjne w Afryce Północnej. W czerwcu 1944 roku osłaniał lądowanie sprzymierzonych w Normandii. Już po zakończeniu walk w Europie okręt wziął udział w operacji „Deadlight”, niszcząc przejęte niemieckie U-booty.

W trakcie wojennej służby ORP „Błyskawica” przebył prawie 150 tysięcy mil morskich, eskortował 85 konwojów i przeprowadził 108 patroli bojowych. Artyleria niszczyciela zestrzeliła na pewno cztery samoloty i kolejne trzy prawdopodobnie. Wraz z innymi jednostkami zatopiła dwa niszczyciele, dwa statki i kilka mniejszych jednostek, z sukcesami walcząc z okrętami podwodnymi. Służba była jednak trudna, okręt trzykrotnie doznał poważnych uszkodzeń, a podczas walki zginęło siedmiu marynarzy, a 48 kolejnych odniosło rany.

Powrót do kraju i tragiczny wypadek

Do kraju „Błyskawica” wróciła 4 lipca 1947 roku pod dowództwem słynnego podwodnika komandora Bolesława Romanowskiego. W czynnej służbie okręt pozostawał jeszcze przez 20 lat, jednak jego stan techniczny stopniowo się pogarszał. Doprowadziło to 9 sierpnia 1967 roku do poważnego wypadku, który przesądził o zakończeniu aktywnej służby morskiej. Podczas ćwiczeń nastąpiła awaria rurociągów parowych, w której zginęło siedmiu marynarzy. Po remoncie jednostka służyła jeszcze jako stacjonarna bateria przeciwlotnicza w Świnoujściu.

Okręt-muzeum, który zachwyca kolejne pokolenia

Ostatecznie w 1975 roku niszczyciel wycofano ze służby, zastępując w roli okrętu-muzeum weterana „Burzę”. W zaadaptowanych pomieszczeniach ulokowano ekspozycje Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni. Pierwsi zwiedzający weszli na pokład 1 maja 1976 roku. Do dziś liczba gości sięga około 7,5 miliona.

ORP „Błyskawica” to dziś unikatowy zabytek klasy zerowej, najstarszy zachowany niszczyciel na świecie i jedyny aliancki okręt, który brał aktywny udział w walkach przez całą II wojnę światową, od 1 września 1939 do 8 maja 1945 roku. Jednostka wciąż nosi biało-czerwoną wojenną banderę, formalnie wchodzi w skład 3 Flotylli Okrętów i ma etatową załogę marynarską.

Uroczystości w 90. rocznicę chrztu i wodowania

W czwartek upamiętniona zostanie 90. rocznica chrztu i wodowania okrętu. O godzinie 8 na pokładzie „Błyskawicy” odbędzie się uroczysta ceremonia podniesienia bandery oraz wielkiej gali banderowej. To hołd dla polskich marynarzy, którzy przez dekady bronili naszej wolności i suwerenności.

Czym jest ORP Błyskawica?

ORP „Błyskawica” to polski niszczyciel zbudowany w 1936 roku w Wielkiej Brytanii. Jest najstarszym zachowanym niszczycielem na świecie i jedynym alianckim okrętem, który brał udział w walkach przez całą II wojnę światową. Obecnie pełni funkcję okrętu-muzeum w Gdyni.

Gdzie znajduje się ORP Błyskawica?

Okręt-muzeum ORP „Błyskawica” zacumowany jest w Gdyni przy Skwerze Kościuszki. Jest jedną z głównych atrakcji Muzeum Marynarki Wojennej i co roku przyciąga tysiące zwiedzających z całej Polski i świata.

Ile osób zwiedziło ORP Błyskawica?

Od momentu otwarcia dla zwiedzających w 1976 roku, pokład „Błyskawicy” odwiedziło około 7,5 miliona osób. To świadczy o ogromnym znaczeniu tego okrętu dla polskiej pamięci historycznej i tożsamości narodowej.