Polska największym beneficjentem unijnego Funduszu Modernizacyjnego. Szansa na miliardy euro i tańsze emisje CO2

Polska ma szansę stać się największym beneficjentem unijnego Funduszu Modernizacyjnego w latach 2031-2040. Według propozycji Komisji Europejskiej, nasz kraj mógłby otrzymać aż 38,14 procent całej puli środków, czyli miliardy euro na inwestycje w modernizację energetyki. Eksperci ostrzegają jednak, że te pieniądze nie mogą się rozmyć w budżecie. To kolejna, ale być może ostatnia szansa na realne wzmocnienie polskiej gospodarki.

Co zmieni się w systemie handlu emisjami CO2?

W piątek Komisja Europejska przedstawiła długo oczekiwaną rewizję systemu handlu uprawnieniami do emisji CO2 (EU ETS). Propozycje zakładają między innymi obniżenie wskaźnika LRF (liniowego współczynnika redukcji) do 3,7 procent oraz zmiany w rezerwie stabilności rynkowej (MSR). Zdaniem ekspertów, te modyfikacje mogą realnie przyczynić się do spadku giełdowych cen uprawnień do emisji CO2, co ucieszy polski przemysł.

Polski rząd, reprezentowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, wyraził zadowolenie z kierunku zmian. Warszawa podkreśla, że propozycje Brukseli wpisują się w oczekiwania naszego kraju i dziewięciu innych państw członkowskich. Co więcej, rząd widzi przestrzeń do dalszych modyfikacji, szczególnie w zakresie tzw. benchmarków dla przemysłu.

Miliardy euro dla Polski. Jak je wykorzystać?

Marcin Korolec, prezes Instytutu Zrównoważonej Gospodarki i były wiceminister środowiska, podkreśla, że to dobre wiadomości dla polskiego przemysłu. Sukcesem jest zachowanie Funduszu Modernizacyjnego, z którego finansowane są inwestycje w sieci elektroenergetyczne. Polska była dotąd jednym z głównych beneficjentów tego funduszu.

– To dobre wiadomości dla przemysłu, zwłaszcza sektorów otrzymujących darmowe uprawnienia na ciepło i paliwa – mówi Korolec. – Teraz jednak przed nami duże wyzwanie: jak najlepiej wykorzystać te pieniądze, by nie rozpłynęły się w budżecie. Nie zmarnujmy tej szansy – apeluje.

Nowy klucz podziału środków na lata 2031-2040 wskazuje, że Polska otrzyma 38,14 procent całej puli. Dla porównania, drugie w zestawieniu Czechy mogą liczyć na 13,02 procent. To pokazuje, jak wielkie znaczenie ma dla nas ta propozycja.

Czy ceny uprawnień do emisji CO2 spadną?

Maciej Burny, prezes Enerxperience, zwraca uwagę na bezpośredni efekt propozycji Komisji Europejskiej, czyli możliwe obniżenie cen uprawnień do emisji CO2. Jego zdaniem, obniżenie LRF do 3,7 procent, zmiany w MSR i poluzowanie zasad dla benchmarków mogą zakończyć się redukcją cen.

– Ile ta obniżka może wynieść, nie wiadomo, ale może niebawem poznamy wyliczenia Komisji Europejskiej – ocenia Burny. Jednocześnie w narracji Brukseli dominuje opowieść o stabilizacji cen, a nie ich gwałtownym spadku.

Wskazówką może być nowy wehikuł inwestycyjny, tzw. Investment Booster, który ma dysponować budżetem 30 miliardów euro. Pieniądze mają być gwarantowane przez uprawnienia do emisji, których ma być 400 milionów. To oznacza wycenę jednego uprawnienia na około 75 euro.

Dalsza droga. Czy Bruksela zdąży?

Od propozycji do zmian w unijnym prawie jeszcze daleka droga. Komisja Europejska ma ambitny cel, by doszło do nich wiosną 2027 roku. Jednak przy tylu zainteresowanych stronach i konieczności negocjacji w Parlamencie Europejskim i Radzie UE, ten termin może okazać się zbyt ambitny.

Jak słyszymy nieoficjalnie, polski rząd nie składa broni. Warszawa widzi przestrzeń do dalszych modyfikacji, zwłaszcza w zakresie benchmarków. To na tym elemencie w najbliższych miesiącach ma skupić się strona rządowa. Dla Polski to nie tylko kwestia pieniędzy, ale także suwerenności energetycznej i ochrony rodzimego przemysłu przed nadmiernymi obciążeniami.

FAQ: Co oznaczają zmiany w ETS dla Polski?

Ile pieniędzy może otrzymać Polska z Funduszu Modernizacyjnego?

Według propozycji Komisji Europejskiej, Polska mogłaby otrzymać 38,14 procent całej puli środków na lata 2031-2040. To miliardy euro na inwestycje w modernizację energetyki.

Czy ceny uprawnień do emisji CO2 spadną?

Eksperci przewidują, że obniżenie wskaźnika LRF i zmiany w rezerwie MSR mogą doprowadzić do spadku cen. Jednak dokładna skala obniżki nie jest jeszcze znana.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Komisja Europejska chce, by zmiany zostały przyjęte wiosną 2027 roku. Jednak proces legislacyjny może się przedłużyć ze względu na konieczność negocjacji w Parlamencie Europejskim i Radzie UE.