Wanda Traczyk-Stawska nie żyje. Bohaterka Powstania Warszawskiego odeszła w wieku 98 lat

Wanda Traczyk-Stawska, uczestniczka Powstania Warszawskiego, żołnierz Armii Krajowej i honorowa obywatelka Warszawy, zmarła 19 sierpnia 2026 roku. Miała 98 lat. Odeszła jedna z ostatnich przedstawicielek pokolenia, które z bronią w ręku walczyło o wolną Polskę, a przez całe późniejsze życie niestrudzenie strzegło pamięci o tych, którzy tej wolności oddali życie.

Kim była Wanda Traczyk-Stawska?

Wanda Traczyk-Stawska urodziła się w 1927 roku. W Powstaniu Warszawskim brała udział jako 17-letnia strzelec i łączniczka, posługując się pseudonimami „Pączek” i „Atma”. 6 września 1944 roku została ciężko ranna. Po kapitulacji powstania trafiła do niemieckiej niewoli, a do Polski wróciła w 1947 roku. Ukończyła psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i przez wiele lat pracowała jako nauczycielka w szkołach oraz placówkach dla dzieci specjalnej troski.

Politycy żegnają bohaterkę

Wieść o śmierci Traczyk-Stawskiej wywołała falę pożegnań ze strony polityków wszystkich opcji. Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz napisał:

„Odeszła od nas Bohaterka, Pani Wanda Traczyk-Stawska. Uczyła nas wszystkich rzeczy wielkich i wspaniałych. Wolność i niepodległość były dla Niej dobrem największym. Doskonale wiedziała, jak wiele utrata wolności kosztuje. Uczyła nas swoim życiem, była i ciągle jest dla nas wielkim autorytetem. Dziękujemy Pani Wando”.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski podkreślił jej wyjątkową rolę dla stolicy:

„Odeszła Pani Wanda. Trudno w to uwierzyć. Warszawa straciła kogoś wyjątkowego – bohaterkę, żołnierkę Powstania Warszawskiego, honorową obywatelkę miasta. Ale przede wszystkim nauczycielkę, która przez całe życie uczyła nas tego, co najważniejsze: odwagi, godności i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Każda rozmowa z Panią Wandą była lekcją o tym, co naprawdę ważne. Mało jest ludzi, którzy zostawiają po sobie tak wiele. Pani Wanda była jednym z nich. Dziękujemy za każdą chwilę, za każde spotkanie, za mądrość i energię. Za to, że do ostatnich chwil była Pani z nami – swoim przesłaniem, swoją postawą, swoim sercem. Bardzo nam będzie brakowało Pani głosu. Ale wartości, których nas Pani uczyła, zostają z nami i to jest najpiękniejsza lekcja. Dziękuję Pani za wszystko. Warszawa pamięta”.

Minister kultury Marta Cienkowska oceniła:

„Bohaterowie nie umierają nigdy. Zostają w pamięci, w historii i w wartościach, których bronili całym swoim życiem. Wanda Traczyk-Stawska była jedną z tych osób, które swoją odwagą i niezłomnością uczyły nas, czym jest miłość do Polski”.

Były prezes NIK Marian Banaś napisał:

„Polska straciła dziś jedną ze swoich najwierniejszych Strażniczek Pamięci. Wanda Traczyk-Stawska ps. „Pączek” całym swoim życiem dawała świadectwo odwagi, służby i miłości do Ojczyzny. Walczyła o wolną Polskę z bronią w ręku, a przez kolejne dziesięciolecia walczyła o to, by pamięć o tych, którzy za tę wolność oddali życie, nigdy nie zginęła. Odeszła Bohaterka Powstania Warszawskiego. Żołnierz Armii Krajowej. Niezłomna Strażniczka Pamięci. Cześć Jej Pamięci. Wieczna chwała Bohaterom”.

Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska dodała:

„Odeszła Bohaterka. Wanda Traczyk-Stawska ps. Pączek, żołnierz Powstania Warszawskiego, autorytet dla pokoleń. Jej słowa w rocznice wybuchu Powstania wybrzmiewały najmocniej. Przypominała nam zawsze o tym, co w życiu jest naprawdę ważne. Wielki żal i strata. Cześć Jej pamięci”.

Poseł KO Jarosław Wałęsa napisał:

„Odeszła Wanda Traczyk-Stawska „Pączek”. Bohaterka Powstania Warszawskiego, która z bronią w ręku walczyła o wolną Polskę, a później przez całe swoje życie służyła jej swoją pracą i zaangażowaniem. Jej odwaga i patriotyzm pozostaną z nami na zawsze. Cześć Jej pamięci!”.

Rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka podkreśliła jej charyzmę:

„Odeszła Pani Wanda Traczyk-Stawska – bohaterka Powstania Warszawskiego, osoba, która swoją charyzmą mogłaby obdarować kilka osób. Straciliśmy dziś kogoś wyjątkowego. Osobę, która nie tylko sama dawała świadectwo odwagi, ale także uczyła nas wartości, o których nie wolno zapominać, szczególnie w dzisiejszym świecie. Pani Wando, będzie Pani brakować”.

Wiceminister spraw zagranicznych Marcin Bosacki napisał:

„Ostatni z wielkiego Pokolenia Bohaterów odchodzą. Wanda Traczyk-Stawska walczyła przez prawie wiek o Polskę wolną, silną, przyjazną i sprawiedliwą. Cześć Jej pamięci”.

Poseł KO Arkadiusz Myrcha zamieścił krótki wpis ze zdjęciem Traczyk-Stawskiej, a Iwona Karolewska (KO) napisała:

„Odeszła Wanda Traczyk-Stawska, uczestniczka Powstania Warszawskiego. Nauczycielka odwagi, godności i miłości do drugiego człowieka. Świat bez Pani, Pani Wando, nie będzie już taki sam. Cześć Jej pamięci!”.

Dziedzictwo, które pozostaje

Wanda Traczyk-Stawska przez dziesięciolecia była żywym świadkiem historii. Jej obecność na uroczystościach rocznicowych, zwłaszcza tych poświęconych Powstaniu Warszawskiemu, była dla kolejnych pokoleń lekcją patriotyzmu i przypomnieniem, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Choć odeszła, jej przesłanie pozostaje aktualne: pamięć o bohaterach, miłość do Ojczyzny i gotowość do obrony jej suwerenności to wartości, które musimy pielęgnować każdego dnia.

Opracowanie na podstawie materiałów Onet Wiadomości.